Een geest als water: rust in je hoofd, scherpte in je leiderschap

In het kort

Een geest als water helpt je om onder druk kalm én scherp te blijven. In plaats van reageren vanuit stress, reageer je vanuit keuze. In deze blog lees je hoe je als ondernemer of teamleider in het MKB je hoofd leger maakt, beter focust en meer regie pakt in je werk.

In deze blog lees je:

• wat een geest als water is en waar dit beeld vandaan komt
• hoe de methode Getting things done je helpt om je hoofd leeg te maken
• waarom drukte je minder effectief maakt dan je denkt
• hoe je geest als water oefent in kleine stappen.

Hoe een workshop over Flow uitkwam bij een geest als water

Woensdagavond, gebouw Z, Leeuwarden, middenin de bouwvak. We geven een workshop over FLOW aan een groep ondernemers en medewerkers. Iedereen noemt momenten waarop hij helemaal opgaat in het werk: de uitdaging van de taak en vaardigheden zijn in balans, de tijd vliegt voorbij en het voelt moeiteloos. Hoe tof dat is. Dan stellen we een simpele vraag: ‘Hoe oefenen jullie dit bewust in je dagelijkse werk?’ Ineens is het stil.   

De deelnemers herkennen allemaal die momenten waarop zaken moeiteloos lijken te gaan. Volle focus bezig met een uitdagende klus. Genietend van hun vaardigheden. Het gevoel: Ja, ik kan dit! En tegelijkertijd: ze lijken niet bewust hoe ze deze zone van flow vaker kunnen pakken. En ze zijn geen uitzondering, constateren we wel vaker. Terwijl je juist dan je beste prestaties levert. Alle reden dus om uit te pluizen hoe je vaker in flow kunt komen.

David Allen’s boek ‘getting things done’ geeft hiervoor een mooie opening. Over een geest als water om meer in flow te komen.

Energie die weglekt

We kennen allemaal van die dagen waarop je hoofd voelt als een overvolle inbox. Een wirwar van afspraken, half afgemaakte taken, losse ideeën die je eigenlijk meteen zou moeten opschrijven maar… ja, er was net weer iemand aan je bureau. En ergens tussen het bellen, plannen en brandjes blussen, ben je vergeten waarom je überhaupt aan deze dag begon. David Allen noemt dit open loops. Onbesliste zaken lekken energie.

Getting things done: wat heb je eraan als MKB ondernemer?

Allen’s boek Getting things done beschrijft een methode om gestructureerd je werk aan te pakken. De kerngedachte:

• alles wat je moet doen, of ooit nog eens wilt doen, schrijf je op.
• je beslist bewust: wat is mijn eerstvolgende actie?
• je organiseert dit in een systeem dat je vertrouwt (een tool, agenda, lijsten)
• je kijkt regelmatig terug en stuurt bij.

Zodra je brein niet meer alles hoeft te onthouden, ontstaat ruimte om te focussen. Je hoofd wordt minder een opslagplaats, meer een besturingssysteem. Of in Allen’s woorden samengevat: je hoofd is bedoeld om ideeën te maken, niet om ze allemaal vast te houden

Voor ondernemers betekent dit minder rondjes draaien in je hoofd, minder stress over alles wat nog moet, meer aandacht voor wat er nu voor je neus gebeurt: in je team, met een klant, in dit gesprek.

Wat betekent een geest als water?

De metafoor komt uit de karate. Denk aan water in een kalme vijver. Gooi er een steen in en het water reageert precies zo veel als nodig – niet meer, niet minder. Geen overtollige rimpels, geen overreactie. Er doet zich gewoon een wisselwerking voor, waarna het water terug keert naar zijn natuurlijke staat. 
Voor jou als ondernemer of  teamleider betekent dit: geen paniek bij slecht nieuws, geen verlamming bij een overvolle to-do-lijst,  maar wel helder reageren, keuzes maken en in het moment zijn.

Geest als water is dus geen permanente zen-toestand. Het is een staat van heldere alertheid. Je hoofd is vrij van ruis, zodat je precies de juiste actie kunt nemen op het juiste moment.

Dit kan alleen als je een bewust systeem hebt ingevoerd dat chaos en stress kan weerstaan – passend bij jouw waarden en principes. Leiderschap begint met vertragen. Stil durven staan bij wie je bent — en van daaruit hoe je de dingen doet.

Waarom jij dit ook wilt

Als ondernemer van een bedrijf, of als betrokken teamleider of teamlid, is de verleiding groot om overal bovenop te zitten. Maar als je brein continu bezig is met onthouden wat je nog moet doen, heeft het geen bandbreedte meer voor wat er nú voor je neus ligt.
Dat leidt tot reageren in plaats van regisseren, je hebt een kort lontje als zaken tegenlopen en je aandacht raakt versnippert.

Een team voelt het feilloos aan als jij mentaal half aanwezig bent. Je reactie op hun vraag wordt scherper, korter, soms zelfs onterecht geïrriteerd. Dat is het tegenovergestelde van geest als water.

Veel professionals gaan ervan uit dat drukte normaal is. Dat continu een vol hoofd erbij hoort. Maar eerlijk: drukte maakt je niet productief, het maakt je reactief. En dat is precies waar geest als water het verschil maakt: jij kiest hoe je reageert, in plaats van dat je omgeving dat voor jou bepaalt.

Een geest als water is een vaardigheid

Ook al ben je niet een type dat rigoureus systemen van anderen overneemt (en terecht!), hier zijn een paar principes waar je mee kunt starten:

1. Leg alles vast buiten je hoofd. Niet alleen to-do’s, maar ook ideeën, halve plannen, dingen die je ooit nog wilt onderzoeken. Hoe minder je brein fungeert als archief, hoe meer ruimte je overhoudt voor het nemen van beslissingen. Eén collega gebruikt een speciale app als extern geheugen voor alles wat hij ooit nog wil doen, een andere zweert bij een whiteboard planner voor overzicht in de week. Wij hebben een vaste agenda bij de dagelijkse stand-up en leggen acties vast. Het maakt niet uit welk systeem je kiest. Doe iets wat voor jou werkt.
2. Beslis meteen wat je eerstvolgende actie is. Stel jezelf bij elke taak de vraag: Wat is de allereerste fysieke stap die ik kan zetten? Geen vage ‘project afmaken’ maar concreet: ‘Bea bellen om te vragen of ze de cijfers van kwartaal twee heeft.’
3. Creëer een vast reflectiemoment. Neem eens per week alles door: projecten, losse acties, je agenda. Hierdoor voorkom je dat kleine dingen zich ophopen tot chaos. Een vestigingsdirecteur die we coachten, neemt nu elke vrijdag een half uur om haar agenda door te nemen en vast te stellen welke acties nodig zijn.

Wat wordt jouw eerstvolgende actie?

Een geest als water is geen eindpunt, maar een vaardigheid die je traint. Hoe vaker je je hoofd leegmaakt en je systeem vertrouwt, hoe meer je merkt dat je ook in de drukste dagen kalm kunt blijven. En dát voelen je collega’s, klanten en jijzelf. En zo ontstaat er meer ruimte voor Flow!

Wat wordt jouw eerstvolgende actie?  Schrijf em op. En doe em vandaag nog!